Asosiy qismga o'tish

Shu sahifaJava Pro

0to'g'ri javob
0takrorlash kerak
—aniqlik

DateTimeFormatter — sanani formatlash

☕ Java 8+1Z0-8301Z0-8291Z0-819#DateTimeFormatter#Locale

Qisqa javob: DateTimeFormatter — sanani matnga aylantirish (format) va matndan sanaga o’qish (parse) uchun shablon. Shablon harflardan tuziladi: dd.MM.yyyy → 19.11.2026. Harflarning katta-kichikligi va soni muhim: M — oy, m — daqiqa.

Bitta sanani turli hujjatlar turlicha yozadi: pasportda 19.11.2026, xatda “19-noyabr, 2026”, inglizcha shartnomada “November 19, 2026”. Sana bitta — bosma qolip har xil. Formatter — o’sha qolip: qolipga sana solinadi, chiqqani — matn.

Naqsh qanday ishlaydi — animatsiyada

“Naqsh qanday ishlaydi — animatsiyada” bo'limi

Oson — dd.MM.yyyy, O’rta — o’zbekcha oy va hafta kuni nomlari, Imtihon — mm va MM adashganda nima bo’ladi.

Animatsiya
Alohida sahifa
Qadam 1 / 5
joriy qatorhali hisoblanmagan qismhisoblangan qiymat
Format.java
LocalDate d = LocalDate.of(2026, 11, 19);
DateTimeFormatter f = DateTimeFormatter.ofPattern("dd.MM.yyyy");
String s1 = d.format(f); // "19.11.2026"
String s2 = f.format(d); // "19.11.2026" — ikkala yo'l bir xil
LocalDate p = LocalDate.parse("05.03.2026", f); // 2026-03-05 — matndan sanaga

Formatter siz toString() va parse() ISO ko’rinishini ishlatadi: 2026-11-19, 2026-11-19T09:05.

Harf Ma’nosi Misol (2026-11-19T21:05:07)
yyyy, yy yil 2026, 26
M, MM oy raqami 11, 11 (5-oy bo’lsa: 5, 05)
MMM, MMMM oy nomi Nov, November (Locale.US)
d, dd oy kuni 19 (5-kun bo’lsa: 5, 05)
D yilning kuni 323
E, EEEE hafta kuni Thu, Thursday
H, HH soat 0–23 21
h, hh soat 1–12 9, 09
a AM/PM PM
m, mm daqiqa 5, 05
s, ss soniya 7, 07
'matn' o’zgarmas matn 'soat' → soat

Harflar sonining qoidasi: bitta harf — kerakli minimal xonalar (5), ikkita — nol bilan to’ldiriladi (05). Oy va hafta kunida uchta — qisqa nom, to’rtta — to’liq nom.

Harflar maxsus ma’noga ega, shuning uchun oddiy so’zni bitta qo’shtirnoq ichida yozing:

LocalTime t = LocalTime.of(9, 5);
t.format(DateTimeFormatter.ofPattern("h 'soat' m 'daqiqa'")); // "9 soat 5 daqiqa"

Yopilmagan qo’shtirnoq ("dd.MM.yyyy 'soat") yoki noma’lum harf ("ff") — ofPattern chaqirilganda runtime’da IllegalArgumentException.

Locale — nomlar qaysi tilda

“Locale — nomlar qaysi tilda” bo'limi
Locale.java
LocalDate d = LocalDate.of(2026, 11, 19);
d.format(DateTimeFormatter.ofPattern("EEEE, d MMMM yyyy", Locale.US)); // Thursday, 19 November 2026
d.format(DateTimeFormatter.ofPattern("EEEE, d-MMMM", Locale.of("uz"))); // payshanba, 19-noyabr

Locale berilmasa — kompyuterning sozlamasidagi til ishlatiladi. Shuning uchun bir xil kod turli kompyuterlarda turlicha natija berishi mumkin. Imtihonda oy nomlari odatda Locale.US yoki standart sozlama bilan inglizcha chiqadi. Locale.of(...) — Java 19 dan; eski kodlarda new Locale("uz") uchraydi. Batafsil — 13-modul (Localization).

Formatter Natija
DateTimeFormatter.ISO_LOCAL_DATE 2026-11-19
DateTimeFormatter.ISO_LOCAL_DATE_TIME 2026-11-19T09:05:00
DateTimeFormatter.BASIC_ISO_DATE 20261119
ofLocalizedDate(FormatStyle.SHORT) (Locale.US) 11/19/26
ofLocalizedDate(FormatStyle.LONG) (Locale.US) November 19, 2026
ofLocalizedDate(FormatStyle.FULL) (Locale.US) Thursday, November 19, 2026
DateTimeFormatter f = DateTimeFormatter.ofPattern("dd.MM.yyyy");
LocalDate.parse("05.03.2026", f); // ✅ 2026-03-05
LocalDate.parse("5.3.2026", f); // ❌ DateTimeParseException — dd ikki xonani kutadi
LocalDate.parse("5.3.2026", DateTimeFormatter.ofPattern("d.M.yyyy")); // ✅
LocalDate.parse("2026/11/19"); // ❌ DateTimeParseException — ISO kutiladi

📝 Mini-test

0 / 6

1. Kod nima chiqaradi?

LocalDateTime t = LocalDateTime.of(2026, 3, 8, 14, 7);
System.out.println(t.format(DateTimeFormatter.ofPattern("dd/MM/yyyy mm")));

2. Kod natijasi qanday?

LocalDate d = LocalDate.of(2026, 3, 8);
System.out.println(d.format(DateTimeFormatter.ofPattern("dd.MM.yyyy HH:mm")));

3. Kod nima chiqaradi?

LocalTime t = LocalTime.of(18, 30);
System.out.println(t.format(DateTimeFormatter.ofPattern("hh:mm a", Locale.US)));

4. Qaysi qator runtime'da DateTimeParseException beradi?

5. Kod nima chiqaradi?

LocalDate d = LocalDate.of(2026, 7, 4);
var f = DateTimeFormatter.ofPattern("MMM d, yy", Locale.US);
System.out.println(f.format(d));

6. Qaysi ikkitasi to'g'ri? (Choose two) (2 ta javobni tanlang)

  • DateTimeFormatter.ofPattern("dd.MM.yyyy"); d.format(f) = f.format(d); LocalDate.parse(matn, f)
  • M — oy, m — daqiqa; H — 0–23, h — 1–12; a — AM/PM
  • 1 harf — minimal xona, 2 — nol bilan; MMM/MMMM, EEE/EEEE — qisqa/to’liq nom
  • Oddiy matn — 'soat'; noto’g’ri naqsh → IllegalArgumentException (runtime)
  • Obyektda maydon yo’q (LocalDate + HH) → UnsupportedTemporalTypeException
  • parse qat’iy: mos kelmasa → DateTimeParseException
  • Nomlar tili — Locale (Locale.US, Locale.of("uz"))

1. Chek sanasi. LocalDateTime ni 19.11.2026, 21:05 ko’rinishida chiqaradigan naqsh yozing.

Yechim
Chek.java
LocalDateTime t = LocalDateTime.of(2026, 11, 19, 21, 5);
System.out.println(t.format(DateTimeFormatter.ofPattern("dd.MM.yyyy, HH:mm"))); // 19.11.2026, 21:05

Vergul va bo’shliq — oddiy belgilar, qo’shtirnoq kerak emas (harf emas).

2. Formadan o’qing. Foydalanuvchi tug’ilgan sanani "20.05.2000" ko’rinishida kiritadi. Uni LocalDate ga aylantirib, hafta kunini o’zbekcha chiqaring.

Yechim
Tugilgan.java
LocalDate d = LocalDate.parse("20.05.2000", DateTimeFormatter.ofPattern("dd.MM.yyyy"));
System.out.println(d.format(DateTimeFormatter.ofPattern("EEEE", Locale.of("uz")))); // shanba

Oldingi dars: Date/Time API · Keyingi modul: Boshqaruv oqimi

Progress faqat shu brauzerda saqlanadi.